5

HbbTV – telewizja hybrydowa – produkt dla zwykłego Kowalskiego czy niedostępny gadżet?

Nie wiem jeszcze czy telewizja hybrydowa to sposób na odmłodzenie telewizji, czy ta technologia wygra walkę z kolejnymi ekranami (smartfon, tablet) nad którymi spędzamy coraz więcej czasu. Mimo iż to nie jest grupa reprezentatywna, to patrząc na aktywności moich znajomych na Facebooku podczas EURO 2012, oglądanie telewizji i komentowanie w tym samym czasie ważnych wydarzeń staje się powoli nawykiem. Podobnie też rozgrzewa się dziennikarsko-polityczny Twitter podczas konferencji prasowych polskich polityków. Nie potrafię przewidzieć jakie miejsce w tej przestrzeni telewizor-odbiorca zajmie telewizja hybrydowa oraz czy wciąż niewygodny pilot, przystosowany tylko do zmiany kanałów i regulacji głośności nie będzie tutaj przeszkodą do korzystania z możliwości jakie daje technologia HbbTV. Już 4 lipca odbędzie się w Warszawie konferencja HbbTV Summit Poland gdzie na pewno padnie sporo deklaracji, informacji o rozwoju tej technologii oraz pokaz możliwości producentów TV.
O problemach, przyszłości i możliwościach telewizji hybrydowej rozmawiam z Pawłem Tutką – wiceprezesem firmy 4vod.

Paweł Tutka, wiceprezes firmy 4vod, aktywnie uczestniczy w rozwoju rynku Smart TV. Zainicjował w Polsce rozwój telewizji hybrydowej w standardzie HbbTV rozpoczynając wspólnie z telewizją TVN oraz TVP pierwsze testy HbbTV. W latach 2000-2005 pracując w telewizji TVN odpowiadał za rozwój interaktywnej telewizji bazującej na interakcji za pośrednictwem wiadomości SMS Premium. Paweł Tutka uruchomił tym samym pierwsze w Polsce konkursy i głosowania SMS Premium dla formatu telewizyjnego „Big Brother”. Pracując w TVN zrealizował ponad 500 projektów interaktywnych dla wielu międzynarodowych formatów telewizyjnych (Taniec z Gwiazdami, Milionerzy, Miss Świata, formaty Call TV, itp.).

Maciej Budzich: Do tej pory pojęcie telewizji hybrydowej (HbbTV) przewijało mi się w serwisach technologicznych, konferencjach branżowych. Zdawało mi się, że jeszcze przez długi czas będzie to technologia, która będzie tylko rozgrzewała klawiatury blogerów technologicznych. Ale podczas jednego z meczów EURO 2012 usłyszałem od jednego z komentatorów (podejrzewam, że nie przez przypadek) zdanie typu „Ci z państwa, którzy dysponują odbiornikami z technologią telewizji hybrydowej mogą widzieć te same dane co my, oraz mnóstwo innych interesujących statystyk graczy”. Czy to oznacza, że telewizja hybrydowa szybko trafi „pod strzechy”?

Paweł Tutka: Są spore szanse, że może nastąpić to dość szybko patrząc na dotychczasowe zmiany, które zachodziły na przestrzeni ostatnich lat w branży telewizyjnej. Przypomnijmy sobie co mówiono na temat telewizji wysokiej rozdzielczości, gdy wystartowała platforma n oraz ile wtedy kosztował telewizor “HD Ready”. Dzisiaj telewizor FullHD można kupić za rozsądne pieniądze w sklepie z piwem i kiełbasą.

Jak to ze wszystkimi nowościami bywa – początki zazwyczaj bywają trudne. Dwa lata temu podczas konferencji IBC w Amsterdamie, przewodniczący konsorcjum HbbTV Pan Klaus Illgner zaprezentował mi czym jest HbbTV i jaki niesie ze sobą potencjał technologiczny. Prezentacja ta zrobiła na mnie ogromne wrażenie, gdy zobaczyłem usługę VOD zrealizowaną na bazie HbbTV. To było zaskakujące oraz bardzo inspirujące.

W tym czasie raczkował w Polsce rynek Smart TV. Było zbyt wcześnie by rozmawiać o telewizji hybrydowej w HbbTV. Był to bardzo dobry czas do rozwijania projektów Smart TV w Polsce. Sporo czasu upłynęło nim udało się mi dotrzeć do osób odpowiedzialnych za rozwój Smart TV u producentów telewizorów. Jako firma 4vod uczestniczyliśmy w rozwoju Smart TV w Polsce pracując nad aplikacjami telewizyjnymi. Przy rozmowach z tymi osobami co jakiś czas podejmowałem temat HbbTV, jednakże odpowiedź była jedna i ta sama: „Jak nadawcy telewizyjni udostępnią HbbTV na swoich kanałach telewizyjnych, to postaramy się by telewizory sprzedawane w Polsce wspierały HbbTV.” Zapewne domyślasz się jaka była reakcja drugiej strony, czyli nadawców telewizyjnych: „Jak będzie na rynku dużo telewizorów z HbbTV to się tym tematem zajmiemy.” Należało zatem wypracować pewien kompromis.

Po długiej rozmowie z Tomaszem Berezowskim udało mi się przekonać Telewizję TVN do przeprowadzenia pierwszego w Polsce testu telewizji hybrydowej HbbTV. Była ku temu też dobra okazja – na 13 marca 2012 roku była planowana w Warszawie konferencja (aplikacje.tv) o Smart TV. Najwięcej problemu przysporzyło nam w marcu zdobycie w Polsce sprzętu odbierającego HbbTV. Na dzień przed konferencją – 12 marca udało się uruchomić testy HbbTV na kanale TVN HD emitowanym z nadajnika DVB-T – PKiN Warszawa.

Niespełna trzy miesiące później – 8 czerwca Telewizja Polska udostępnia aplikację w HbbTV podczas Euro 2012. W pierwszy dzień aplikacja HbbTV była dostępna już na 4200 telewizorach w Polsce. A liczba telewizorów wspierających HbbTV z dnia na dzień stale się powiększa. Spowodowane jest to zakupem nowych telewizorów, które już wspierają HbbTV oraz aktualizacją oprogramowania w części odbiorników kupionych przed startem HbbTV w Polsce. Pamiętajmy też, że lider rynku Smart TV (Samsung) dopiero 20 czerwca podjął decyzję o wsparciu HbbTV w sprzęcie dedykowanym na polski rynek.

Z telewizorem będzie podobnie jak z telefonem obecnie. Wymienimy go po kilku latach na nowszy, fajniejszy i bardziej zaawansowany technologicznie model. Producenci telewizorów co roku oferują nowe modele TV.

Maciej Budzich: Czym dokładnie od strony technicznej jest telewizja hybrydowa i jakie korzyści daje widzowi.

Paweł Tutka: Pomysł na telewizję hybrydową HbbTV jest prosty. Połącz to co najlepsze w internecie z tym co najważniejsze w telewizji, a na koniec przenieś to wszystko do telewizora.

W ramach emitowanego sygnału telewizyjnego drogą cyfrową mamy transmitowane wideo, kilka ścieżek audio, teletext, napisy do filmów, EPG. Jest też miejsce dla sygnalizacji HbbTV. W tej sygnalizacji HbbTV nadawca telewizyjny informuje nasz telewizor: „Jeżeli jesteś telewizorem odbierającym HbbTV, oraz jeśli zostałeś podłączony do internetu – to połącz się teraz przez internet z adresem http://hbbtv.nadawca-telewizyjny-x.com i pobierz aplikację telewizyjną do wyświetlenia na ekranie telewizora.”

Telewizor automatycznie pobiera z internetu pliki i na ich podstawie “rysuje na ekranie” telewizora czerwoną kropkę wraz z informacją dodatkową dla widza. Najczęściej jest to logo nadawcy telewizyjnego lub napis „naciśnij czerwony przycisk”. Po naciśnięciu tego przycisku na pilocie od TV aplikacja wyświetla nam dodatkowe informacje na ekranie telewizora.

Wiele osób w tym miejscu pyta mnie o to, czym różni się HbbTV od przeglądarki WWW w telewizorze. Po pierwsze, to nadawca telewizyjny decyduje jakie treści na danym kanale telewizyjnym mogą zostać wyświetlone. Nie musimy wpisywać adresu URL w TV. Po drugie tłem do naszej aplikacji telewizyjnej jest aktualnie oglądany kanał telewizyjny. Tym samym możliwe jest jednoczesne oglądanie kanału telewizyjnego oraz przeglądanie multimedialnych treści dosyłanych do telewizora przez internet. Twórca aplikacji telewizyjnej w HbbTV kontroluje to w jaki sposób prezentowane są treści na ekranie TV. Treści w aplikacjach telewizyjnych przystosowane są do oglądania ich na wielkim ekranie, a nawigacja odbywa się za pośrednictwem kilku przycisków pilota.

Podzielę się z Tobą kilkoma pomysłami na telewizję hybrydową.

Gdy dzisiaj oglądasz wyścigi F1 w telewizji to na ekranie telewizora widzisz pędzące po torze bolidy, a na to wszystko nałożona jest grafika prezentująca wszelkiego rodzaju statystyki. Czasem są prezentowane dane, które są dla nas ciekawe i odnoszą się do zawodnika któremu kibicujemy. Są też takie informacje, które mogą być dla nas zbędne, a tym samym “brudzą” przekaz relacji telewizyjnej. Wyobraźmy sobie taką sytuacje, gdy ta cała grafika ekranowa znika z telewizora. Widzisz sam tor i pędzący bolid. Dzięki HbbTV możliwa jest prezentacja na ekranie telewizora danych spersonalizowanych. Wszystkie te informacje byłyby na bieżąco przesyłane od nadawcy do widza przez internet. Informacje te mogłyby być wsparte komentarzami od naszych znajomych z serwisów społecznościowych. Przypominałoby to trochę wybieranie ustawień w grze komputerowej.

Wyobraź sobie interaktywną reklamę hybrydową. Oglądasz na ekranie telewizora spot reklamowy producenta samochodów, podczas którego wyświetla się czerwona kropka. Po naciśnięciu czerwonego przycisku uruchamia się interaktywna usługa VOD, w ramach której mógłbyś zapoznać się z filmami na temat danego modelu samochodu. Byłaby też możliwość zapisania się na jazdę próbną itp. Taka reklama może bazować na podobnych modelach biznesowych jakie funkcjonują w przypadku reklamy internetowej.

Maciej Budzich: Czy technologia HbbTV będzie przechodziła też typowy dla nowości okres przejściowy i walkę o jeden standard. Pamiętam jak dość niekomfortowe było dla konsumentów zamieszanie związane z płytami DVD – plus, minus, jedna, dwie warstwy, RW, różne płyty i różne nagrywarki). Jak tutaj wygląda współpraca producentów telewizorów z nadawcami i standardem tego formatu?

Paweł Tutka: Na rynku rozwiązań Smart TV każdy z producentów telewizorów wypracował swoje własne unikalne rozwiązania technologiczne oraz procedury związane z udostępnianiem przez nadawców telewizyjnych treści w Smart TV. Obecnie mamy następujące rozwiązania: Samsung Smart TV, Panasonic Smart Viera, Sony Bravia Internet TV, LG Smart TV, Philips Net TV, Opera TV Store, Toshiba Places, Google TV itd.

Dla nadawcy telewizyjnego to jeden wielki koszmar. Z każdym producentem TV musi podpisać stosowne umowy. Dodatkowo na każdy z telewizorów musi przygotować oddzielną aplikację telewizyjną spełniającą wymagania producenta TV i uwzględniającą możliwości technologiczne danego telewizora.

Pojawiają się pierwsze inicjatywy mające na celu wypracowanie wspólnego standardu. Kilka dni temu został ogłoszony Smart TV Alliance gdzie TP Vision (Philips), LG oraz Sharp promują wspólną platformę pod Smart TV.

HbbTV z założenia jest otwartym standardem na wszystkie telewizory wspierające HbbTV. Na obecnym etapie są drobne różnice w implementacji HbbTV, ale bardzo szybko można je wychwycić, a tym samym tak przygotować aplikację by działała prawidłowo na każdym z TV. Standard HbbTV jest standardem ciągle rozwijającym się. To jest wspaniałe, ponieważ uwzględnia on kolejne oczekiwania ze strony nadawców telewizyjnych. Niestety jest to spore wyzwanie dla producentów TV w zakresie adaptacji oprogramowania i rozwijania produktów od strony sprzętowej. W tym roku została ogłoszona specyfikacja HbbTV wspierająca rozwój projektów VOD. Prowadzone są prace nad kolejną wersją standardu HbbTV, która umożliwi rozwój SecondScreen. Można powiedzieć, że HbbTV jest standardem rozwijającym się.

O ile w przypadku Smart TV to nadawca telewizyjny nic nie zrobi bez zgody i współpracy z producentem TV. To w przypadku HbbTV nadawca ma pełną kontrolę nad zawartością serwisu w telewizji hybrydowej i nie musi nawiązywać współpracy z producentem TV. W praktyce taka współpraca jednak istnieje, ale głównie w zakresie wykrywania, poprawiania błędów itp. Tak by na koniec dnia widz miał satysfakcję z telewizji hybrydowej.

Maciej Budzich: Ale na tym polu widzę również konkurenta. Już teraz spora część osób ogląda telewizje komentując jednocześnie na Facebooku lub Twitterze. F1 wypuściła specjalną aplikację podającą czasy i animacje na żywo zawodników biorących udział w wyścigu. Telewizja hybrydowa będzie integrować nasze społecznościowe nawyki i odbierać nam tablet i komputer z rąk czy raczej widzisz tutaj pole do współpracy. Badania dla telewizji nie są najlepsze – zwiększa się odsetek ludzi, którzy albo pozbywają się telewizora (lub telewizor zostaje, ale nie służy do oglądania telewizji) albo telewizor jest włączony, ale bez głosu – trochę jak radio w tle, którego tak naprawdę nie słyszymy.

Paweł Tutka: Nadawcy telewizyjni potrzebują telewizji hybrydowej by za jej pośrednictwem niejako oprogramować nasz telewizor, tak by spełniał on nasze oczekiwania względem rozrywki dostarczanej przez widza. Czym byłby dzisiaj smartfon, tablet bez aplikacji. Telewizor potrzebuje analogicznych rozwiązań by być w przyszłości atrakcyjnym produktem dla młodego pokolenia. Z jednej strony tą lukę może wypełnić Smart TV, jednakże Smart TV nie jest zintegrowane z tym co w danym momencie nadaje nadawca telewizyjny. Takie możliwości ma jedynie telewizja hybrydowa HbbTV.

Gdzieś przy okazji wykreuje nam się rynek secondscreen – czyli tego drugiego ekranu wspierającego oglądanie telewizji na ekranie. Ja należę jeszcze do tego pokolenia, gdzie pierwszym ekranem był telewizor, drugim będzie smartfon i/lub tablet. Wiem, że młode pokolenie, które dzisiaj chwali się tym że jest wolne od telewizji za chwile uzyska ten drugi ekran w postaci telewizora.

Powinniśmy to rozpatrywać w dwóch aspektach. Pierwszym czysto technologicznym. Nie widzę dziś przeszkód by kupić telewizor i potraktować go niejako jak interaktywny monitor podpinany tylko i wyłącznie do internetu. Zupełnie inną sprawą jest kwestia „oglądania telewizji linearnej”. Tu mamy odwieczny problem: „Tysiąc kanałów i nic do oglądania.” Nadszedł już czas by nadawcy telewizyjni zadali sobie pytanie: Co należy zrobić by być atrakcyjnym dla młodego pokolenia internautów wychowanych w czasach Youtuba, Facebooka, Twittera?

HbbTV można dziś bez problemu zintegrować z wieloma serwisami internetowymi. Widziałem aplikacje telewizyjne HbbTV wykorzystujące komunikację za pośrednictwem Facebooka, Twittera itp.

Warto też zadać sobie kolejne pytanie: Jak będzie wyglądał telewizor w 2020 roku? Nie wiem czy słowo „telewizor” to dobra nazwa. Ale mam na myśli ten największy ekran.

Być może młode pokolenie za kilka lat będzie zafascynowe telewizorem, gdy właśnie taki telewizor zostanie wprowadzony na rynek przez Apple…

Maciej Budzich: Załóżmy, że jestem konsumentem, kupiłem niedawno (akurat na mistrzostwa i Olimpiadę) wymarzony telewizor FullHD razem z 3D, nawet Smart TV tam się pojawiło i dopiero poznaję świat aplikacji w telewizorze. Słyszę, że wchodzi telewizja hybrydowa. Co powinienem zrobić? Sprzedać swój nabytek i kupić nowy, czy też są możliwości, aby dokupić tylko jakiś osprzęt i cieszyć się z możliwości telewizji hybrydowej.
Swoją drogą, aby korzystać z możliwości Smart TV wcale nie trzeba kupować nowego telewizora, wystarczy np. o wiele tańszy odtwarzacz BluRay z wbudowanym Smart TV

Paweł Tutka: Cześć z tych osób, które takie telewizory zakupiły w tym roku i są to telewizory z linii produktowej na 2012 rok może liczyć na upgrade oprogramowania, w ramach którego funkcjonalność HbbTV zostanie włączona. Aktualne informacje na temat modeli telewizorów wspierających HbbTV publikowane są na stronach serwisu hbbtv.pl Informacje te są na bieżąco aktualizowane we współpracy z producentami TV. Takie upgrade oprogramowania w ramach możliwości technologicznych sprzętu jest realizowany przez producentów TV.

Ja posiadam telewizor nieco starszy i na taki upgrade oprogramowania się nie załapię. Mam świadomość, że mój telewizor za chwile się technologicznie zestarzeje i będzie w naturalny sposób wędrował pomiędzy kolejnymi pokojami w mieszkaniu. Pewnie kiedyś skończy jako 40 calowa ramką do wyświetlania zdjęć.

Tak samo jak w przypadku telefonów i komputerów biorę pod uwagę wymianę telewizora po 5 latach. W przyszłości nawet może się to skrócić do trzech lat. Firma Samsung zauważyła ten trend i zaoferowała Smart Evolution. Posiadając taki TV będziesz mógł mu zrobić upgrade sprzętowy przez wymianę komponentów. Trochę to przypomina powrót do czasów składania PC, w których rozbudowywaliśmy teoretycznie ich możliwości sprzętowe. W praktyce taniej było kupić nowszy PC.

HbbTV będzie też dostępne na odbiornikach STB. Być może HbbTV pojawi się w odtwarzaczach Blu-Ray posiadających tuner do telewizji cyfrowej.

Maciej Budzich: Czy telewizja hybrydowa będzie miała przełożenie na funkcjonowanie rynku reklamy w TV?

Paweł Tutka: Dzisiaj rynek reklamy w TV opiera się na pomiarach oglądalności przeprowadzanej na bardzo małej liczbie widzów wyposażonych w urządzenia telemetryczne. Zebrane dane w jakimś przybliżeniu pozwalają na oszacowanie widowni. Telewizja hybrydowa oparta na HbbTV bazuje na analogicznych rozwiązaniach jak strony www w internecie. Dzięki kanałowi zwrotnemu i przesyłaniu danych przez internet jesteśmy wstanie zarejestrować oglądalność reklamy z dokładnością do pojedynczego telewizora. Reklama może być spersonalizowana podobnie jak w internecie. To sprawi, że docelowo rynek reklamy w telewizji hybrydowej będzie taki sam jak w internecie. Reklama w TV będzie osiągalna dla firm z bardzo małym budżetem.

Gdyby się nieco dłużej zastanowić, to można powiedzieć, że przyszłe losy typowego 30 sekundowego spotu reklamowego są zagrożone. Dlaczego reklamodawca ma bombardować widza reklamami z jedzeniem dla kota, skoro dobrze wie, że ten widz tego kota nie posiada.

Osobiście martwi mnie to, że agencje interaktywne oraz domy mediowe nie dostrzegają jeszcze potencjału jaki niesie ze sobą telewizja hybrydowa HbbTV. Teraz jest idealny czas by z tą technologią się zapoznać i eksperymentować ucząc się na własnych błędach. Tym bardziej, że ten rynek w Europie dopiero raczkuje. Kilka dni temu została zaprezentowana pierwsza w Europie reklama samochodów Fiat w HbbTV.

Maciej Budzich: Skoro tak dużo wydarzyło się w temacie telewizji hybrydowej na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy – to czego możemy się spodziewać w najbliższych miesiącach?

Paweł Tutka: Bardzo ważny dla rozwoju HbbTV w Polsce będzie ten tydzień. 4 lipca 2012 r. w Warszawie na konferencji HbbTV Summit Poland będziemy rozmawiać na temat przyszłości telewizji hybrydowej w Polsce.

Taka konferencja jest wyśmienitą okazją do zaprezentowania planów dotyczących testów HbbTV przez kolejnych nadawców TV. Pod koniec tego roku będzie kilku nadawców TV oferujących swoje aplikacje HbbTV.

Konkurencja pomiędzy nadawcami TV rozwijającymi telewizję hybrydową z jednej strony przełoży się na wzrost popularności HbbTV w Polsce. Z drugiej strony aplikacje TV będą coraz lepsze i ciekawsze dla widzów.

To na koniec dnia od widzów będzie zależało czy nacisną czerwony przycisk w pilocie.

Maciej Budzich: Dziękuję za rozmowę.

  • Bartek Kawecki

    Kolejne ekrany są imo nieuniknione przy obecnym trendzie – sam oglądam telewizję ze smartfonem w łapie, wielu moich znajomych też tak robi i ja nie widzę siebie używającego telewizji hybrydowej (chociaż sam pomysł jest bardzo ciekawy).

  • spyderr

    Ciekawe, ciekawe, czyżby koniec reklamy telewizyjnej as we know it?

  • Żwirek

    Tutaj wpisz tekst!Prekursorem w Polsce był TELEDOM została mi po nim klawiatura qwerty na podczerwień (taki pilot

  • luk

    Jakiś to krok telewizji jest, co prawda osobiście dla mnie to nie przemawia, ale może jeszcze do tego nie dorosłem.

  • Very nice site. Good Job Admin 🙂